Personeelstekorten vormen al jaren een van de grootste uitdagingen binnen de zorgsector. Zorginstellingen hebben moeite om openstaande vacatures in te vullen, roosters rond te krijgen en de continuïteit van zorg te waarborgen. Tegelijkertijd neemt de werkdruk toe en stijgt het ziekteverzuim onder zorgmedewerkers.

Wat veel werkgevers onderschatten, is dat personeelstekorten ook aanzienlijke juridische risico’s met zich meebrengen. Denk aan overtredingen van de cao Zorg, problemen rondom werktijden en rusttijden, ziekteverzuim, re-integratieverplichtingen en arbeidsconflicten.

Juist wanneer de druk op de organisatie groot is, blijft het belangrijk om juridisch zorgvuldig te handelen. Onze specialisten staan je graag bij tegen het tarief van € 181,50. Bel ons direct op 088-6002806 (gebruikelijke belkosten) voor gratis juridisch advies of een doorverwijzing naar een gespecialiseerde advocaat.

Personeelstekort en de cao Zorg

Werkgevers in de zorg zijn niet alleen gebonden aan het arbeidsrecht, maar ook aan de afspraken die zijn vastgelegd in de cao. Deze cao bevat onder meer regels over: werktijden, rusttijden, bereikbaarheids- en aanwezigheidsdiensten, overwerk, onregelmatigheidstoeslagen, roosterwijzigingen en verlofregelingen.

Bij personeelstekorten wordt regelmatig gevraagd om extra diensten te draaien of om roosters op korte termijn aan te passen. Hoewel flexibiliteit binnen de zorg vaak noodzakelijk is, mogen werkgevers niet zomaar afwijken van de cao-afspraken.

Een veelvoorkomend voorbeeld is het verzoek aan een werknemer om op korte termijn een extra avond- of nachtdienst te draaien vanwege uitval van een collega. Ook in dergelijke situaties moet rekening worden gehouden met de geldende cao-regels en wettelijke rusttijden.

Wanneer cao-bepalingen niet worden nageleefd, kunnen werknemers aanspraak maken op achterstallig loon, gemiste toeslagen of andere arbeidsvoorwaarden. Ook kan een arbeidsconflict ontstaan wanneer medewerkers structureel te maken krijgen met ongeoorloofde roosterwijzigingen.

Arbeidstijdenwet: houd rekening met maximale werktijden en rustmomenten

Naast de cao moeten werkgevers zich houden aan de Arbeidstijdenwet. Deze wet stelt grenzen aan de maximale arbeidsduur en bevat regels over minimale rusttijden tussen diensten. Door personeelstekorten ontstaat soms de verleiding om medewerkers extra uren te laten werken. Toch mogen wettelijke grenzen niet worden overschreden.

Werkgevers moeten onder andere rekening houden met voldoende rust tussen diensten, maximale arbeidsduur per dienst, maximale arbeidsduur per week, voldoende pauzemomenten en nachtdienstregelingen.

Het niet naleven van deze regels kan leiden tot klachten van werknemers, handhaving door de Nederlandse Arbeidsinspectie en mogelijke aansprakelijkheidskwesties wanneer gezondheidsproblemen ontstaan.

Voorkom overbelasting en burn-outklachten

Personeelstekorten zorgen vaak voor een hogere werkdruk binnen zorgorganisaties. Werknemers draaien extra diensten, werken langer door en hebben minder mogelijkheden om te herstellen.

Werkgevers hebben op grond van de Arbeidsomstandighedenwet een wettelijke zorgplicht. Dat betekent dat zij actief moeten zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving.

Risico’s die in de zorg regelmatig voorkomen zijn:

  • structureel overwerken
  • onvoldoende rustmomenten
  • teveel opeenvolgende werkdagen
  • emotioneel belastende werkomstandigheden
  • hoge mentale druk.

Wanneer medewerkers uitvallen door stress- of burn-outklachten, kan discussie ontstaan over de vraag of voldoende maatregelen zijn genomen om overbelasting te voorkomen. Een goed beleid rondom werkdruk, verzuimpreventie en duurzame inzetbaarheid helpt om juridische risico’s én langdurige uitval te beperken.

Ziekteverzuim en re-integratie: voorkom een loonsanctie van het UWV

Het ziekteverzuim binnen de zorg behoort al jaren tot de hoogste van Nederland. Personeelstekorten en hoge werkdruk spelen daarbij vaak een belangrijke rol.

Wanneer een werknemer ziek uitvalt, heeft de werkgever verschillende wettelijke verplichtingen. Zo moet de werkgever:

  • tijdig de bedrijfsarts of arbodienst inschakelen;
  • regelmatig contact onderhouden met de werknemer;
  • onderzoeken welke werkzaamheden nog mogelijk zijn;
  • passend werk aanbieden wanneer dat mogelijk is;
  • afspraken en inspanningen schriftelijk vastleggen.

Bij langdurige arbeidsongeschiktheid beoordeelt het UWV of werkgever en werknemer voldoende hebben gedaan aan de re-integratie. Wanneer het re-integratiedossier onvoldoende is onderbouwd, kan het UWV een loonsanctie opleggen. In dat geval moet de werkgever het loon van de werknemer mogelijk maximaal één jaar langer doorbetalen.

Dossieropbouw blijft essentieel

Tijdens periodes van personeelstekort krijgen leidinggevenden vaak te maken met tijdsdruk. Daardoor worden gesprekken en afspraken niet altijd goed vastgelegd. Toch blijft dossieropbouw van groot belang bij ontslag met disfunctioneren, frequent ziekteverzuim, arbeidsconflicten, ongewenst gedrag op de werkvloer en ontslagprocedures.

Een werkgever die een werknemer wil aanspreken op functioneren of een arbeidsrelatie wil beëindigen, moet kunnen aantonen welke gesprekken zijn gevoerd en welke verbeterkansen zijn geboden. Zonder een zorgvuldig opgebouwd dossier wordt het aanzienlijk lastiger om juridische stappen succesvol te onderbouwen.

Voorkom juridische problemen door tijdig advies in te winnen

Veel juridische problemen binnen zorgorganisaties ontstaan niet door onwil, maar doordat werkgevers onder grote druk snelle beslissingen moeten nemen. Een beoordeling van een roosterwijziging, ondersteuning bij ziekteverzuim, advies over de cao Zorg of begeleiding bij een arbeidsconflict kan veel problemen en kosten voorkomen.

Door tijdig juridisch advies in te winnen, kunnen werkgevers risico’s beperken en voorkomen dat een situatie uitmondt in een procedure of langdurig verzuimtraject.

Juridische hulp voor werkgevers in de zorg

Heb je zelf als werkgever in de zorg vragen over personeelstekorten, de cao Zorg, ziekteverzuim, re-integratie, arbeidsconflicten of ontslag? Onze arbeidsrechtjuristen ondersteunen zorgwerkgevers dagelijks bij complexe personeelsvraagstukken. Wij adviseren, beoordelen dossiers en begeleiden werkgevers bij juridische procedures en verzuimtrajecten. Je kan bij ons als werkgever gebruik maken van juridische ondersteuning tegen een uurtarief van € 181,50 exclusief btw. Bel ons direct op 088-6002806 (gebruikelijke belkosten) of vul het contactformulier in voor juridisch advies op maat.